Woodstock van het onderwijs, EduShock Experience 2012

"Over een paar jaar denken wij terug aan 2012, het jaar dat de onderwijslente 
begon en dat wordt Edushock, Woodstock van het onderwijs!" - Marcel Kesselring

Waar het allemaal mee begon: een #onderwijsgekken-avond ergens eind november 2011 in Utrecht. Daar kwamen Harriët Kollen, Guido Crolla, Dirk de Boe, Lotte Rensen, Lex Hupe en ik bijeen in het Louis Hartlooper Complex.

Louis Hartlooper (1864 – 1922) was een explicateur en werd omschreven als een explicatie die een bioscoopvertoning, het doodse, maakte tot levende kunst! Onder de noemer ‘niets is toeval’ is in dit ‘complex’ het idee geboren voor een heuse Edushock Experience met het boek Edushock als basis voor het event. Van het witte papier naar een real-life experience waarbinnen ontdekken, ervaren, dromen en ontwerpen van het onderwijs van morgen centraal zou moeten staan. Zo werd er vertrokken vanuit de drie pilaren: ‘turn schools into lighthouses of education‘,‘move from close to open education’ en ‘from fixed to aflexible and personal curriculum.


7 maart 2012 was het dan eindelijk zover: Edushock Experience 2012! Een onconventioneel event voor onderwijsvernieuwers, onderwijzigers - leerkrachten, studenten, ouders, beleidmakers -, onderwijsgekken en iedereen die onderwijs een warm hart toedraagt. Op weg - en samen - naar - het onderwijs van morgen - vraaggestuurd onderwijs, passion based learning en het vormgeven van een open leeromgeving. Een omgeving die zich ook (of misschien wel juist) buiten de schoolmuren afspeelt.

At last, you are here because you know something. What you
know you can't explain, but you feel it.

Tweehonderd onderwijzigers sloten aan met als missie het onderwijs van binnenuit te veranderen. In de Vasim (Nijmegen) werden d.m.v. verschillende workshocks en talks vorm gegeven in TED-style naar verbinding gezocht en gevonden:

Na de introfilm kwam Vera Camilla als eerste keynote spreker ‘on stage’. Ze is een dropout die na - in het onderwijs een laatste kans te hebben gegeven op het MBO - uiteindelijk koos voor haar eigen school: de ‘Academie Van Het Leven’. Ze heeft een eigen beautyblog waar ze dagelijks tussen de negen en de twaalf uur mee bezig is en dat doet voor 13.000 unieke bezoekers per dag!! Haar toenmalige school stuurde haar weg na uitlatingen op haar blog. Wat is dat toch, scholen die minder goed tegen kritiek - van hun eigen studenten - kunnen!?

Direct na Vera betrad de 18-jarige Robert van Hoesel het podium. Robert vertelde dat hij eigenlijk op school had moeten zitten. Om toch een leerproces aan zijn talk te koppelen vroeg hij de aanwezigen hem feedback (of feedforward) te geven op zijn talk via twitter: @robertvhoesel. Titel van zijn talk was Edutopia, zijn droomonderwijs. Edutopia werkt met learningpoints in combinatie met een speciale learningpoint-app voor je smartphone. Je houdt precies bij op welke onderdelen je nog punten dient te halen. Je hebt eigen regie en bent zelf verantwoordelijk voor het behalen van je learningpoints. Op deze manier ontdek je waar je goed in bent en wat jouw kracht is.


Als laatste, voor de start van de workshocks, sprak Erica Aalsma over de Omgekeerde Leerweg, naar het gelijknamig boek “de Omgekeerde Leerweg een nieuw perspectief voor het beroepsonderwijs”. Door het leerproces om te keren en praktijk met de theorie te koppelen ontstaat er context voor leerlingen, de 'waarom' wordt functioneel. Ook kan precies worden afgestemd op de behoeften van de leerling. Zo komen de sterke kanten duidelijk naar voren! Door middel van het ruggengraatmodel worden werk- en leerprocessen verweven. De theorie wordt gekoppeld aan de praktijk en in de praktijk wordt de theorie gereflecteerd om reflecties weer toe te passen in de praktijk. Ben je klaar voor nieuwe theorie dan wordt deze vergaard om zo stap voor stap naar je diploma te werken.

De workshocks
Dirk de Boe had een kampvuursessie waar terug werd gegaan naar het biografisch verleden om nu op een creatieve wijze een plan te maken voor de toekomst. Guido Crolla kroop met een groepje belangstellenden in zijn creatie-ei waar men vol passie in gesprek ging. Lex Hupe vroeg zichzelf af en liet ook de aanwezigen zich afvragen ‘welk onderwijs wil ik eigenlijk?’. Er was slimmerkunde, sudbury, leraar worden en veel meer

Al rondstruinend tijdens de eerste sessie viel mijn oog op ‘My Machine. Een project waarbij jonge kinderen een droommachine verzinnen en tekenen, die studenten van de hoge school verder uit werken en ontwerpen om uiteindelijk gemaakt te worden door een technische opleiding. De kinderen blijven eigenaar van het idee, gaan in dialoog met de studenten en volgen het productieproces. Een prachtig voorbeeld van co-creatief en open onderwijs!

Na een ‘urban picnic’ was het de beurt aan de ingevlogen Erno Mijland die zijn universiteit, die van Middelbeers, nader kwam verklaren. Een universiteit waar een leven lang leren centraal staat, een individueel curriculum heeft en die geen open dagen kent maar alle dagen open is! Kijk, dat is nog eens een mooie filosofie! En, een universiteit met een duidelijke visie: leren ‘any time, any place’, ‘blended learning’ en dat volgens een sociaal-constructivistische leertheorie.

Voor de tweede ronde workshocks sprak Sandra van Kolfschoten over de wens van ‘lokpaarden’ in het onderwijs. Ze startte haar TEDtalk met een film over de paarden die in november 2006 in het Friese plaatsje Marrum vast kwamen te staan op een eiland omringd door stijgend water. Vier ruiters op lokpaarden zorgden er voor dat de andere paarden het lef kregen en vertrouwen hadden doordat uiteindelijk de gehele groep in beweging kwam. Een sterke metafoor die volgens Sandra gelijk staat aan de noodzaak naar ‘lokpaarden’ in het onderwijs. Het onderwijs is een karikatuur van zichzelf geworden en Sandra benoemt dat het onderwijs weer gezien dient te worden als levenstijd. Het start bij weten hoe je deuren opent, mensen van waakvlam naar het interne vuur laat bewegen en daardoor een ongekende energie vrijmaakt. Concrete tips, 'lessen in lokpaardschap':
  1. Word wakker
  2. Omarm een concept dat taal en betekenis geeft aan waar jij voor staat. Liefst meerdere. Dompel je onder. Laatje mee varen en voeren
  3. Werk en leer samen met je leermeesters en inspiratoren
  4. Laat je inspireren door wat je (nog) niet begrijpt
  5. Werk als een dolle aan je eigen meesterschap. Lees alles, weet alles. Blijf leren. Ken iedereen. Het idee van op een paard gaan zitten, is niet genoeg. Je moet ook goed kunnen rijden
  6. Zoek partners op dezelfde essentie en waar je mee op vakantie zou willen en kunnen
  7. Heb het Lef dingen te doen die je nog nooit hebt gedaan en zeg en zorg dat het goed komt. Wees onverschrokken naïef
  8. Maak formeel informeel, congressen, opdrachten, plannen van aanpak, verslagen, ontmoetingen
  9. Maak je Levens Werkdag zo mooi mogelijk. Begrijp dat mooi werk ook automatisch goed werk is. Wees waarachtig en laat je raken. Verwar werk met vriendschap en leven. Maak van je werk je leven. Besef dat het levenstijd is die je opmaakt.
  10. Hou de dingen kleinschalig, geheim en ondergronds. Niet voor iedereen. Zeker nooit verplicht. Maak iets zo tot object van begeerte
  11. Gebruik nieuwe, consistente taal.
  12. Weet wat je weglaat. Ken de gangbare modellen en concepten en vervang deze door lichtvoetige versies.
  13. Laat je niet vangen. Hoor overal bij en nergens. Beweeg in verschillende groepen en verbind deze.
  14. Raak jezelf niet kwijt. Blijf staan voor je zaak. Kies voor de consequenties van je overtuiging. Als je vrijgevig wilt zijn, geef je de meeste rondjes 
  15. Geef andere meesters ruimte, podium en licht
  16. Doe maar wat. En doe dat toevallig heel goed
  17. Buig de regels naar je eigen hand. Of ontduik ze. Of ontregel ze
  18. Laat je irritatie de bron zijn van iets nieuws en schoons
  19. Geniet ervan maar niet te lang. Blijf nieuwsgierig naar wat nog ontdekt kan worden. Omring je met lokpaarden die jou verleiden van je eigen eiland af te komen
  20. Geloof vooral niet wat ik te zeggen heb. Maar onderzoek wat het voor jou betekent om lokpaard te zijn. Hanteer daarbij het principe van vooruit leven en achteruit leren. Naai het genie er achteraf in. Ontdek je eigen meesterschap. En doe dat beter dan ik. Bijvoorbeeld in 5 lessen...

De tweede workshockronde gaf ik zelf een workshock. Van de andere workshocks deze ronde heb ik helaas niets mee gekregen.

Onderwijs vernieuwen en veranderen in een tijd waarin anders gedacht wordt maakt dat we niet voorbij mogen gaan aan de stem van de leerling. Via ‘perspectief nemen’ naar ‘aansluiten bij de leerling’ om uiteindelijk te werken naar ‘het doel op de maan’. Vanuit vertrouwen en veiligheid, zonder (voor)oordelen en door open te staan/te verwonderen ontstaat er een klimaat waarin je met iedereen het onmogelijke bereikt! Dat was in een notendop mijn shock

Door middel van verschillende praktijkvoorbeelden heb ik het o.a. gehad over dat (moeilijk) gedrag communicatie is, dat niets is wat het lijkt en dat je als leerkracht eigenlijk gewoon een OEN moet zijn; Open, Eerlijk en Nieuwsgierig!

Voor deze workshock was Teun, een oud-leerling van mij, meegekomen om zijn stem te laten horen. Teun is een jongen die nu op school zit voor voorgezet speciaal onderwijs maar ook daar mee gaat stoppen omdat er niet een juiste (leer)omgeving gecreëerd kan worden...!? Wat heeft hij nodig? Dat verklaarde hij in een sterke dialoog met de aanwezigen.

Als laatste TED-spreker betrad Christian Boer het podium. Tijdens de kunstacademie heeft Christian een lettertype ontwikkeld voor mensen met dyslexie. Het lettertype zorgt ervoor dat teksten rustiger gelezen kunnen worden. Het begon allemaal met de ‘zwevende’ letters b, d, p, q die hij aan de onderkant van de bolling heeft ‘verzwaard’. Uiteindelijk heeft hij het gehele alfabet en de afstand tussen de letters zo aangepast. Na testen met mensen met dyslexie, kwam hij erachter at het werkte! En wat nu als boeken, de CITO, de WISC en ga zo maar door, in dit lettertype verkrijgbaar zouden zijn? Wat zou dit teweeg brengen in onderwijsland!?

En met de laatste spreker kwam - na een mooie dag - Edushock Experience ten einde. Het zal het einde van het begin van een golf nieuwe onderwijs initiatieven zijn, dat was duidelijk voelbaar. Edushock zal niet een evenement zijn dat stil blijft staan, het gaat door!

De eerste onderwijzigers waren getuigen van het begin van een onderwijslente, een nieuwe frisse wind! Wordt vervolgd!

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen